In a Cinemanner of Speaking

Μια κατάβαση στην κόλαση δεν ήταν ποτέ εύκολο πράγμα, πόσω μάλλον η θεματογραφική της κάλυψη μέσα στις δύο ώρες ενός κινηματογραφικού έργου. Φαίνεται όμως πως τίποτα δεν μπορεί να σταματήσει τον τιτάνα του σκανδιναβικού κινηματογράφου και στυγνό προβοκάτορα Lars von Trier. Με μια αδυσώπητη και ταυτοχρόνως βασανιστικά αργόσυρτη αφήγηση αλλά και με τη χαρακτηριστική ηθική αμετροέπεια του σκηνοθέτη, απολαμβάνουμε ένα φιλμ που θα μείνει για πάντα χαραγμένο στις αισθήσεις μας. Μια «Θεία Κωμωδία» ενός αιμοδιψούς δολοφόνου που επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει το πιο απροσπέλαστο κι αινιγματικό μαύρο κουτί, την ανθρώπινη συνείδηση. Ταινία ωμή, ιλιγγιώδης κι αιχμηρή σαν νυστέρι, που τέμνει με παραδειγματική άνεση τα πιο κρυφά άγχη του ανθρώπου. Δεν θα μπορούσε να λείπει από τη λίστα σε καμία απολύτως περίπτωση

<p class=”Standard”>Τρυφερή, κοινωνικά παλλόμενη και βαθιά πολιτικοποιημένη, η ταινία που απέσπασε τον φετινό χρυσό φοίνικα, υπογεγραμμένη από έναν πραγματικά ασυναγώνιστο Ιάπωνα σκηνοθέτη, τιμήθηκε στην πραγματικότητα με το μέγιστο των βραβείων. Αυτό της κοινωνικής καταξίωσης. Αγαπήθηκε από τον πρώτο μέχρι και τον τελευταίο θεατή ανεξαρτήτως κινηματογραφικών καταβολών και λατρεύτηκε από τους κριτικούς. Φιλμ που μοιάζει με μια άδολη προσευχή στην ανθρώπινη αλληλεγγύη και την ενσυναίσθηση. Μια απύθμενη κατάθεση στην κινηματογραφική ιστορία που ακτινοβολεί στο πιο υψηλό στερέωμα το κοινωνικό της μήνυμα. Απλά μοναδική.

<p class=”Standard”>Τι έγινε στην ταινία αυτή με δύο απλά λόγια; Πρώτον, ο Bradley Cooper εμπιστεύτηκε στην άπειρη ερμηνευτικά ιέρεια Lady Gaga έναν ρόλο που ακροβατεί στο μεταίχμιο συμβατικού-αντισυμβατικού. Δεύτερον, έπεισε μετά κόπων και βασάνων τη Warner Bros να εργαστεί πάνω στο φιλμ, υπέγραψε σενάριο και σκηνοθεσία και συμπρωταγωνίστησε με τη μούσα του. Το αποτέλεσμα; Αγνή κι απεριόριστη ομορφιά. Ο συμπαθής Αμερικανός κατασκεύασε μια μεστή ταινία που αναζητεί με γνήσιο πάθος την Τέχνη χωρίς να χαρίζεται σε σκηνοθετικές ευκολίες. Με ονειρικές ερμηνείες και πραγματικά άρτια κι εμβριθή δημιουργική προσέγγιση, αναδεικνύει το αληθινό ταλέντο του Bradley Cooper και κατακτά με παροιμιώδη ευκολία μια θέση στις καλύτερες ταινίες του έτους που μόλις μας άφησε.

Μια μουγκή καθαρίστρια που εργάζεται σε ένα μυστικό κυβερνητικό εργαστήριο αναπτύσσει μια ιδιαίτερη σχέση με ένα αμφίβιο πλάσμα που κρατείται εκεί ως αντικείμενο πειραμάτων. «Η μορφή του νερού» είναι ένα σκοτεινό αλληγορικό παραμύθι, γεμάτο χρώματα και μουσικές, από τον μετρ του είδους Guillermo del Toro. Πέρα από την κεντρική ιστορία -τον έρωτα των δύο πρωταγωνιστών- η ταινία θίγει θέματα όπως η φιλία, ο ρατσισμός, η σεξουαλικότητα, ο ψυχρός πόλεμος, όλα αυτά με φόντο τα 60s. Παρόλ' αυτά είναι γεμάτη κλισέ, αρκετά προβλέψιμη και χωρίς καμία πρωτοτυπία στην εξέλιξη της πλοκής της. Αγαπήθηκε από κοινό και κριτικούς, αλλά δίχασε κιόλας όσο λίγες. Και φυσικά δεν άξιζε το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας.

Η Μίλντρεντ, για να ταρακουνήσει την αστυνομία που δεν έχει πιάσει ακόμα τον δολοφόνο της κόρης της, γράφει προκλητικά μηνύματα σε τρεις διαφημιστικές πινακίδες, γεγονός που έχει μεγάλο αντίκτυπο στην τοπική κοινωνία. Πανέξυπνη ταινία που δικαίως έκανε πάταγο και αγαπήθηκε ανεξαιρέτως από όλους τους σινεφίλ. «Οι Τρεις Πινακίδες Έξω από το Έμπινγκ, στο Μιζούρι» είναι μια σπουδή στην ανθρώπινη ψυχολογία και παρουσιάζει με τρόπο αριστουργηματικό τις σχέσεις των μελών μιας κοινωνίας και τον τρόπο που το ένα περιστατικό οδηγεί σαν ντόμινο στο άλλο. Ρεαλιστικό και με απίστευτα ενδιαφέροντες χαρακτήρες, από τις πιο δυνατές ταινίες που είδαμε τα τελευταία χρόνια -και που, ναι, έπρεπε να είχε πάρει το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας.

O Alfonso Cuaron επιστρέφει στην πατρίδα του, το Μεξικό, και πιο συγκεκριμένα στην περίοδο των παιδικών του χρόνων, στην μέχρι στιγμής πιο προσωπική ταινία της καριέρας του, και αναμφισβήτητα την καλύτερη. Αναλαμβάνοντας χρέη διευθυντή φωτογραφίας, ο Cuaron παραδίδει την ομορφότερη ταινία της χρονιάς, μια ασπρόμαυρη αποθέωση του κινηματογράφου ως μέσου εικαστικής έκφρασης, παραθέτοντας μια σειρά από πλάνα εκθαμβωτικού μεγαλείου, συλλαμβάνοντας τόσο εντυπωσιακά αλλά και ταυτόχρονα τόσο αυθεντικά την καθημερινότητα στο Μεξικό της δεκαετίας του ‘70. Παράλληλα, βλέπουμε στον πρωταγωνιστικό ρόλο μια από τις μεγαλύτερες εκπλήξεις της χρονιάς, την πρωτοεμφανιζόμενη και ερασιτέχνη ηθοποιό Yalitza Aparicio, που υποδύεται την Cleo, σπιτονοικοκυρά μιας εύπορης μεξικάνικης οικογένειας.

Ένας από τους πλέον ανερχόμενους δημιουργούς του είδους της επιστημονικής φαντασίας, ο Alex Garland, επέστρεψε φέτος με τη δεύτερη ταινία του, βασισμένη στο ομώνυμο διήγημα του James Van Der Meer. Μια αλλόκοτη ιστορία επιστημονικής φαντασίας, με εμφανείς επιρροές από το σινεμά τουCronenberg, του Tarkofski, αλλά κυρίως του σπουδαίου Stanley Kubrick, στην οποία όμωςο Garland φαίνεται να βρίσκει τη δικιά του φωνή, στήνοντας μια ταινία που θέλει να μιλήσει ουσιαστικά για τις ανθρώπινες σχέσεις, την αποξένωση και για το πώς οι άνθρωποι αλλάζουν σε μια σχέση. Μία από τις πλέον ιδιαίτερες και μοναδικές κινηματογραφικές εμπειρίες της χρονιάς, ένα βραδυφλεγές κράμα επιστημονικής φαντασίας και τρόμου, που διαθέτει ίσως το πιο «τριπαρισμένο» φινάλε που έχουμε δει εδώ και πολλά χρόνια.

Μια ιστορία που αν δεν ξέραμε ότι είναι αληθινή θα μας φαινόταν πέρα για πέρα τραβηγμένη από τα μαλλιά, αποτελεί τη βάση για την επιστροφή του αγαπημένου Spike Lee στην καλύτερη δυνατή κινηματογραφική του φόρμα, και μια από τις κορυφαίες στιγμές της φιλμογραφίας του. Η ιστορία ενός Αφροαμερικάνου αστυνομικού που σε συνεργασία με έναν Εβραίο συνάδελφό του καταφέρνουν να διεισδύσουν στην Κου Κλουξ Κλαν, μετατρέπεται στα χέρια του Lee σε μια ψυχαγωγική, γεμάτη ένταση μα πάνω από όλα οργισμένα πολιτική ταινία που σήμερα φαντάζει επίπονα επίκαιρη, και ολοκληρώνεται συνδέοντας το τότε με το εξίσου φρικιαστικό τώρα, σε έναν παθιασμένο μα και απολύτως απαραίτητο αντί-φασιστικό επίλογο.

Στην τέταρτη (και κατά πολλούς καλύτερη) ταινία της, η Lyne Ramsey παραδίδει ένα υπέρ-βίαιο, ανεπιτήδευτο, μα πάνω από όλα βαθιά και ώριμα συναισθηματικό δράμα, το κινηματογραφικό πορτρέτο ενός άνδρα διαλυμένου από κάθε είδους ψυχολογικά και σωματικά τραύματα, που μέρα με τη μέρα πασχίζει να βρει νόημα στη ζωή του. Ο Joaquin Phoenix είναι συγκλονιστικός στο ρόλο ενός επαγγελματία που αναλαμβάνει να βρίσκει παιδιά που απήχθησαν από το σπίτι τους, και μπλέκεται σε μια πλεκτάνη με βαθιές πολιτικές προεκτάσεις. Λιτό, αφηγηματικάαπέρριτο, και χωρίς το παραμικρό ίχνος αποπροσανατολιστικού στυλιζαρίσματος, το “You Were Never Really Here” τοποθετεί σοφά στο επίκεντρο τους χαρακτήρες και το τραύμα που κουβαλούν, σε μια διαρκή πάλη για εξιλέωση και μια κάποια λύτρωση.

Λιγότερο remake και περισσότερο μια ταινία που αποδομεί πλήρως και ταυτόχρονα αποτίει φόρος τιμής στο πρωτότυπο, η νεότερη “Suspiria” του Luca Guandanino απομακρύνεται αισθητικά, αλλά κυρίως θεματικά, από την ταινία του σπουδαίου Dario Argento, και χαράσσει ένα νέο μονοπάτι στον δρόμο του φιλμικού τρόμου. Τολμηρό, σοκαριστικό, με μια πηχτή ατμόσφαιρα και με πολύ αίμα, το δημιούργημα του Ιταλού σκηνοθέτη στέκεται επάξια δίπλα στην πρώτη ταινία, την επεκτείνει θεματικά, «ντύνει» τα υπέροχα πλάνα του Βερολίνου με την στοιχειωτική μουσική επένδυση του Tom Yorke, και μας αφήνει με ένα από τα πιο αξιομνημόνευτα φινάλε των τελευταίων χρόνων, ένα ματωμένο όργιο άγριας όσο και σπάνιας κινηματογραφικής ομορφιάς.