Άρθρα :: Ταινιοθήκη articles :: selected column

επιλογή γλώσσας
choose language

Taxi, του Jafar Panahi

εικόνα εξωφύλλου άρθρου (Taxi, του Jafar Panahi)

Η απλή ζωή ενός καθημερινού ανθρώπου μια μέρα στην Τεχεράνη και η αγωνία ενός δημιουργού που επιθυμεί να υπηρετεί την τέχνη του συνθέτουν το τοπίο του “Taxi”. Μια ταινία που φροντίζει να μας προβληματίσει σε κάθε σημείο της από την αρχή ως το τέλος.

Παρακολουθώντας το “Taxi”, δεν μπορείς παρά να σκεφτείς πως πρόκειται για μίαιδιαίτερη ταινία, αν λάβουμε υπόψιν τις συνθήκες στις οποίες γυρίστηκε και την ουσία της. Ο Jafar Panahi σκηνοθέτησε την ταινία με αρκετή μυστικοπάθεια, αφού η ιρανική κυβέρνηση του έχει απαγορεύσει να ασχολείται με τον κινηματογράφο.Έτσι, λοιπόν, καθήμενος στη θέση του οδηγούενός ταξί και μέσω μίαςμεγάλης βόλτας στην Τεχεράνη, μας προσφέρει ένα είδος «ημι-ντοκιμαντέρ», όπου ο ίδιος υποδύεται τον εαυτό του, όσοι συμμετέχουν δεν είναι επαγγελματίες ηθοποιοί και η πλοκή της ιστορίας περιορίζεται στα δρώμενα που εξελίσσονται εντός ενός αυτοκινήτου. Παρέα με την πραγματική του ανιψιά στη θέση του συνοδηγού, συστήνονται στο κοινό ως ένα δίδυμο χαρακτήρων που είναι γοητευμένο από την τέχνη του κινηματογράφου και εξετάζει τις προεκτάσεις της στη διάρκεια μίας απλής συζήτησης με φιλοσοφικές βάσεις.

Η ταινία σκιαγραφεί τη λαϊκή κουλτούρα του Ιράν, μέσα από τις συνεχείς επαφές μεταξύ του οδηγού Panahi με τους υποτιθέμενους πελάτες του. Το ταξί αποτελεί έναν μικρόκοσμο της ιρανικής κοινωνικής, όπου οι ιδέες διαδέχονται η μια την άλλη και προβάλλονται οι πολιτικές συνθήκες που αντιμετωπίζει ένας καλλιτέχνης στο Ιράν, οι οποίες ενώ παρουσιάζονται ως κατάφορα άδικες και ζοφερές, παράλληλα υπονοείται μία ρομαντική ατμόσφαιρα που αφήνει ανεκπλήρωτα αισθήματα. Σκοπός του δημιουργού είναι να φέρει στο προσκήνιο τη σκληρή πραγματικότητα που ο ίδιος αντιμετωπίζει λόγω της λογοκρισίας που δέχεται.Ηστέρηση της ελευθερίας του λόγου,η πεποίθηση ότι η εκτέλεση είναι δίκαιη τιμωρία για ένα απλό πλημμέλημα, η απαγόρευση στις γυναίκες να παρακολουθούν αθλητικούς αγώνες και η φυλάκισή τους, αν παραβούν τον νόμο αυτόν,η στέρηση του δικαιώματος στις χήρες να κληρονομούν τα υπάρχοντα του νεκρού συζύγου τους, είναι κάποια από τα θέματα που αναδύονται κατά τη διάρκεια της ταινίας και διαμορφώνουν την πραγματικότητα στο Ιράν. Το καταπιεστικό κλίμα που προβάλλεται μετριάζεται μερικώς από χιουμοριστικές καταστάσεις στις οποίες διακρίνονται οι ακραίες θρησκευτικές αντιλήψεις που διαμορφώνουν τον χαρακτήρα του Ιρανού πολίτη.

Η ταινία λειτουργεί ως μια απαραίτητη ένεση στον εγωισμό του Panahi και ως μια κραυγή αγωνίας,αφού επιθυμώντας να αισθητοποιήσει το τρομοκρατικό κλίμα στο οποίο υποβάλλεται καθημερινά, καλεί τον έξω κόσμο να λάβει επίγνωση της δυσμένειας που αντιμετωπίζει ο σκηνοθέτης. Η κραυγή του αυτή εν μέρει εισακούσθηκε,αφού η ταινία έλαβε τη «Χρυσή Άρκτο» στο φεστιβάλ του Βερολίνου. Ο Panahi, βέβαια, δεν μπόρεσε να παραλάβει αυτοπροσώπως το βραβείο, αφού του έχει απαγορευτεί η έξοδος από τη χώρα.

Τι κάνει το “Taxi” τόσο σημαντικό; Το γεγονός ότι αποτελεί μια ωδή στον κινηματογραφικό κόσμο και τη δεοντολογία του, στην ελευθερίαπου προσφέρει ως μέσο έκφρασης και προβολής ποικίλων θεμάτων ανεξαρτήτου βαρύτητας, στην ελπίδα ότι ο κόσμος των ταινιών θα συνεχίσει να γοητεύει νέους ανθρώπους που προβληματίζονται γι' αυτόν. Ο σκηνοθέτης σατυρίζει το γεγονός της επιλεκτικής ενασχόλησης του ιρανικού κινηματογράφου με «ακίνδυνα» θέματα που επιτρέπει η λογοκρισία της κυβέρνησης και προβάλλει το μήνυμα ότι βασική αρχή του κινηματογράφου πρέπει να αποτελεί η αναζήτηση της αλήθειας μέσα από την αδέσμευτη στηλίτευση της κοινωνικοπολιτικής πραγματικότητας.

Taxi, του Jafar Panahi
Είδος: Δράμα
Διάρκεια: 82'

εικόνα αρθρογράφου (Δημήτρης Μπακούρας)

σχετικά με τον αρθρογράφο
Δημήτρης Μπακούρας

Γεννήθηκα μια κρύα νύχτα του Οκτώβρη του '94 στο μακρινό Ludwigsburg της Γερμανίας και οι γονείς μου, πριν καν κλείσω τα τρία μου χρόνια, με έφεραν πίσω στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στα Κουφάλια Θεσσαλονίκης. Από τότε έψαχνα διαρκώς τρόπο να φύγω και τελικά η ζωή με έφερε φοιτητή στο πολυτεχνείο Θεσσαλίας. Επειδή όμως είμαι κακομαθημένος και έχω τάσεις φυγής χάνομαι με τις ώρες στα χρώματα, τη νοσταλγία, τους χαρακτήρες και τη δραματουργία του κινηματογράφου, που καμιά φορά ξεχνάω να κοιμηθώ. Καταριέμαι συχνά τη ζωή μου αν και τον περισσότερο καιρό είμαι αισιόδοξος και καμιά φορά επηρμένος χωρίς απολύτως κανένα λόγο. Κολλημένος με το κλασσικό ροκ, ζω ελπίζοντας πως ο R. Plant θα αλλάξει γνώμη και θα πάρει τους υπόλοιπους για μια τελευταία περιοδεία η οποία θα περνάει από την Ελλάδα.

Artcore magazine's footer