Άρθρα :: Ταινιοθήκη articles :: selected column

επιλογή γλώσσας
choose language

04.04
2018

Le Havre, του Aki Kaurismäki

εικόνα εξωφύλλου άρθρου (Le Havre, του Aki Kaurismäki)

Πού θα κατοικούσε, τι θα επαγγελλόταν, πώς θα έμοιαζε ο Καρλ Μαρξ αν ζούσε στο σήμερα; Θα τον έλεγαν Μαρσέλ στο μικρό, θα ήταν ένας πρώην συγγραφές και νυν λούστρος, αυτοεξόριστος στο δεύτερο μεγαλύτερο λιμάνι της Γαλλίας, τη Χάβρη, απαντά ο Aki Kaurismäki. Πάνω απ’ όλα, όπως άλλωστε όλοι οι «καουρισμακικοί» ήρωες θα ήταν μποέμ, δυσβάσταχτα και απολαυστικά μποέμ, πιο μποέμ απ’ όσο μπορούμε να φανταστούμε και να αντέξουμε. Ο αδιόρθωτος Φινλανδός φτιάχνει μία ακόμη σωρεία μικρών θαυμάτων πατώντας στα πιο ταπεινά υλικά. Και αρθρώνει μία κινηματογραφική γλώσσα ικανή να αλλάξει κάθε κόσμο, οπότε (γιατί όχι;) και τον δικό μας.

εικόνα άρθρου (Le Havre, του Aki Kaurismäki)

Το μεγαλύτερο χάρισμα του σινεμά του Kaurismäki έγκειται σε έναν οξύμωρο συνδυασμό. Στην απίστευτη άνεση με την οποία αφήνει γυμνούς κα ξεκούρδιστους τους χαρακτήρες του και ταυτόχρονα την αβίαστη ευκολία με την οποία τους μετατρέπει σε φορείς συγκίνησης και τρυφερότητας. Η χωροταξία ως συνήθως μαεστρική, δεν αφήνει ούτε μία σπιθαμή χώρου να πάει χαμένη. Τα βλέμματα και οι διάλογοι χτυπούν ακαριαία, σαν σφαίρες αμηχανίας, και καρφώνουν ένα μειδίαμα στο πρόσωπο.

Η Χάβρη (η θεωρούμενη ως γενέτειρα του ρεύματος του ιμπρεσιονισμού btw!) μοιάζει ο ιδανικός μη-τόπος: ένα λιμάνι που λειτουργεί ως δίαυλος ανάμεσα σε δύο κόσμους, κατοικοεδρεύοντας επί της ουσίας στη καρδιά του μετέωρου και του αιωρούμενου. Το φως αλλόκοτο και απόκοσμο, όχι παραμυθένιο με την κλασική έννοια, αλλά σίγουρα μαλωμένο με τη βαρετή αληθοφάνεια. Ολίγη ροκ εντ ρολ μελαγχολία, χιούμορ που σε πιάνει απροετοίμαστο, καταστάσεις γεμάτες λούμπεν ανθρωπιά και θλιμμένη αισιοδοξία.

εικόνα άρθρου (Le Havre, του Aki Kaurismäki)

Οι clochards «καουρισμακικοί» χαρακτήρες περιφέρουν τα ευτελή τους πλούτη και την ταπεινή τους αρχοντιά, δείχνοντας πιο χορτασμένοι και από σουλτάνοι και μπλέκουν σε κουβέντες που δεν οφείλουν να καταλήξουν κάπου, σαν κάθε όμορφη συζήτηση που σέβεται τον εαυτό της. Ομιλούν τη γαλλική, αλλά βαθιά μέσα τους κουβαλούν τη φινλανδική εγκάρδια παγωμάρα, που δεν πρέπει να συγχέεται με το ψύχος. Τα πάντα δείχνουν να παρωδούν χαριτωμένα τον ίδιο τους τον εαυτό. Προσέξτε εξάλλου τις κομβικές φιγούρες.

Όπως τον αστυνομικό – διώκτη, που ντύνεται και στέκεται σαν Ιαβέρης, αποστατεί όμως και συνομωτεί ανθρωπιστικά, ενώ έχει και παλιές εκκρεμείς ερωτικές ιστορίες. Σιγά λοιπόν μην του γίνει έμμονη ιδέα ο Γιάννης Αγιάννης. Το συνολικό περιβάλλον των «Αθλίων» δεν κρύβει την εκ πρώτης όψεως αθλιότητά του, αλλά την ντύνει με χάρη και στυλ, εξυψώνοντάς την στις κορυφές της αξιοπρέπειας. Ο Jean-Pierre Léaud, σαν το κακό φάντασμα της ιστορίας (υποδόρια αυτό-σπαρακτικός ο ρόλος) μηχανορραφεί και καταδίδει. Ο θρύλος της γαλλικής κωμωδίας Pierre Étaix υποδύεται τον γιατρό που θα ξέρει λίγο περισσότερα από όλους για τα όσα κουλά και ανάποδα συμβαίνουν.

εικόνα άρθρου (Le Havre, του Aki Kaurismäki)

Ξεχάσαμε όμως τον Μαρσέλ Μαρξ, ποια είναι η δική του αποστολή, τι μπορεί να καταφέρει σε αυτούς τους ζόρικους και χαλεπούς καιρούς και μάλιστα με τόσο πενιχρά μέσα στη διάθεσή του; Εντάξει, δεν θα διατυπώσει έννοιες όπως η διαλεκτική ή η υπεραξία, δεν θα επιχειρήσει να εξηγήσει τους νόμους κίνησης της Ιστορίας, αλλά θα οργανώσει ηγετικά και αψεγάδιαστα μία αστραπιαία επιχείρηση αλληλεγγύης και ομοψυχίας. Θα γίνει ίσως ολίγον πιο πρακτικός και κάπως λιγότερο θεωρητικός.

Le Havre, του Aki Kaurismäki
Μεταφρασμένος τίτλος: Το λιμάνι της Χάβρης
Eίδος: Κωμωδία, Δράμα
Διάρκεια: 93'

*Aναδημοσίευση από το cinedogs.gr, κινηματογραφικό συνεργάτη του Artcore magazine

εικόνα αρθρογράφου (Aureliano Buendia)

σχετικά με τον αρθρογράφο
Aureliano Buendia

Οργάνωσε τριανταδύο ένοπλες εξεγέρσεις και τις έχασε όλες. Απόκτησε δεκαεφτά αρσενικά παιδιά από δεκαεφτά διαφορετικές γυναίκες που εξοντώθηκαν όλα το ένα μετά το άλλο μέσα σε μια και μόνη νύχτα πριν το μεγαλύτερο φτάσει στην ηλικία των τριανταπέντε χρόνων. Ο ίδιος επέζησε μετά από δεκατέσσερις απόπειρες δολοφονίας, εβδομήντα τρεις ενέδρες κι ένα εκτελεστικό απόσπασμα. Έζησε, παρ' όλο που ήπιε με τον καφέ του μια δόση στρυχνίνης, που θα ήταν αρκετή για να σκοτώσει ένα άλογο.

Artcore magazine's footer