Άρθρα :: Συνεντεύξεις articles :: interviews

επιλογή γλώσσας
choose language

06.04
2017
  • Column: Συνεντεύξεις
  • Author: Artcore

Γρηγόρης Χατζάκης: «Αναζητώ τη λειτουργία του θεάτρου ως πράξη»

εικόνα εξωφύλλου άρθρου (Γρηγόρης Χατζάκης: «Αναζητώ τη λειτουργία του θεάτρου ως πράξη»)

Τέσσερις ήρωες, βυθισμένοι στον κόσμο του διαδικτύου, χτίζουν προσωπικότητες και σχέσεις παίζοντας με το εδώ και το τώρα. Η Ρίτα και ο Ντύλαν και ο Φαίδρος και η Φάμκε είναι οι χαρακτήρες της ομώνυμης ακυκλοφόρητης μεταμοντέρνας κωμωδίας του Αύγουστου Κορτώ. Σύντομα, θα τους δούμε να «ζωντανεύουν» στη σκηνή του Σύγχρονου Θεάτρου, μέσα από τη διασκευή και τη σκηνοθετική ματιά του Γρηγόρη Χατζάκη. Συναντήσαμε τον σκηνοθέτη και κουβεντιάσαμε μαζί του για το έργο, τα social media και το θέατρο. 

Πώς αποφάσισες να ανεβάσεις το συγκεκριμένο έργο, και τι ιδιαιτερότητες έχει το ανέβασμα ενός κειμένου που δεν έχει παρουσιαστεί ξανά;
Σπάνια ανεβάζω κλασικά έργα∙ θα πρέπει πραγματικά να θέλω να πω κάτι μέσα από ένα κλασικό κείμενο. Δεν με αφορά το «στάτους» που ενδεχομένως να το συνοδεύει. Προτιμώ συνήθως να ανεβάζω κείμενα νέα (χαρακτηριστικά, έχω μια σταθερή συνεργασία με τον Διαμαντή Γκιζιώτη· πάνω από έξι κείμενά του ανέβηκαν για πρώτη φορά). Μου αρέσει επίσης να γράφω, είτε μόνος είτε με συνεργάτες (όπως ο Βύρων Κατρίτσης), ή να μεταφέρω σε θεατρική μορφή έργα από άλλες τέχνες (λογοτεχνία, κινηματογράφο...). Με ενδιαφέρει κυρίως να πω κάτι μέσα από ένα προϋπάρχον έργο, να το ανεβάσω με ένα δικό μου τρόπο, ώστε να μπορεί να επικοινωνεί μέσα από μένα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο «Πατέρας» του Στρίντμπεργκ, που είχαμε διασκευάσει πέρσι με τον Βαγγέλη Στρατηγάκο. Μου αρέσει να αντιμετωπίζω το κάθε κείμενο σαν καινούργιο. Είναι η ίδια διαδικασία για μένα, είτε το κείμενο είναι κλασικό είτε σύγχρονο. Κοιτάζω τι θέλω να πω μέσα από αυτό, όχι απλώς να κάνω κάτι διαφορετικό, ανακυκλώνοντας τον άνευ λόγου και αιτίας ενδοθεατρικό καλλιτεχνικό ανταγωνισμό, που μαστίζει τη θεατρική Αθήνα. Διαβάζω το κείμενο, ψάχνω τι με αφορά σε σχέση με αυτό και το λέω, ας είναι η πρώτη φορά, ας είναι και η πεντηκοστή.
Ως προς το συγκεκριμένο έργο, ζήτησε το θέατρο να ανεβάσουμε κάποιο κείμενο του Αύγουστου Κορτώ. Ο ίδιος πρότεινε το «Ρίτα και Ντύλαν και Φαίδρος και Φάμκε», ένα καινούργιο βιβλίο που έγραψε αλλά δεν σκόπευε να το κυκλοφορήσει. Παρότι δεν είμαι εξοικειωμένος με κείμενα του Κορτώ, μόλις το διάβασα, κατάλαβα κατευθείαν τι είναι αυτό που με ενδιαφέρει και πώς θα μπορούσε να ανέβει, όντας απόλυτα συνεπές τόσο με τον κόσμο του Κορτώ όσο και με τον δικό μου. Από την αρχή, ήξερα ότι δεν θα χρειαστεί έκπτωση από καμία πλευρά ώστε να αποδοθεί σωστά ως κείμενο και ως θεατρική οπτική. Το διασκευάσαμε με τους ηθοποιούς Χρήστο Καπενή και Στεφανία Κριεζή στο διάστημα των προβών, ώστε να φιλτραριστεί μέσω των ίδιων, αφού είναι οι δυο τους που επωμίζονται το αφηγηματικό κομμάτι. Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η ελευθερία που μας έδωσε ο ίδιος ο Κορτώ, καθώς από την πρώτη στιγμή ξεκαθάρισε ότι δεν θα έκανε καμία παρέμβαση στη διασκευή. Έτσι, αντιμετωπίσαμε το κείμενο με πολλή προσοχή και αγάπη, ενώ ταυτόχρονα είχαμε και τη γλυκιά ελευθερία να «αυθαδιάσουμε» πάνω του.

εικόνα άρθρου (Γρηγόρης Χατζάκης: «Αναζητώ τη λειτουργία του θεάτρου ως πράξη»)

Θα ήθελες να μας «συστήσεις» τους ήρωες του έργου: τη Ρίτα, τον Ντύλαν, τον Φαίδρο και τη Φάμκε;
Οι χαρακτήρες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: από τη μια, η Ρίτα και ο Ντύλαν, από την άλλη,ο Φαίδρος και η Φάμκε. Η Ρίτα και ο Ντύλαν είναι δύο νέα παιδιά, στα τριάντα-κάτι, που έχουν ξεκινήσει με όνειρα και φιλοδοξίες. Ζώντας όμως στη σημερινή Ελλάδα, στην Αθήνα της κρίσης, έχουν εγκαταλείψει πλέον τα όνειρά τους και έχουν βρεθεί σε μια ρουτίνα και σε φοβερή απομόνωση. Ο Κορτώ τους τοποθετεί σε πολύ μικρές γκαρσονιέρες, όπου η μόνη τους διαφυγή είναι το ίντερνετ. Περνώντας τον χρόνο της στο διαδίκτυο, η Ρίτα καταφέρνει να γίνει μια υπερ-περσόνα του instagram. Εκεί, φορώντας μια ψεύτικη περούκα και αλλάζοντας ντύσιμο, παρουσιάζει έναν ψεύτικο κόσμο όπου έχει τα πάντα, όμως στην πραγματικότητα είναι ένα μίζερο κοριτσάκι που δεν έχει στον ήλιο μοίρα και βρίσκεται στα όρια της κατάθλιψης. Ο Ντύλαν δεν αφήνει τον εαυτό του να ονειρευτεί, ζει σε μια ρουτίνα με ναρκωτικά –κυρίως μπάφους–, δουλεύει σε ένα τουριστικό γραφείο της τελευταίας κατηγορίας, αράζει και είναι παράφορα ερωτευμένος με την πλαστή περσόνα της Ρίτας. Σε όλο το έργο, παρακολουθούμε τις παράλληλες ζωές τους. Από την άλλη, η Φάμκε –η μητέρα του Ντύλαν– είναι μια γυναίκα τελείως «στην κοσμάρα της»∙ έχοντας ζήσει ως χίπισσα, παραμένει ακόμα στην εποχή του '60 και διατείνεται ότι είχε ερωτικές σχέσεις με τον Μπομπ Ντύλαν. Είναι πια και αυτή ξεπεσμένη και γνωρίζει μέσω facebook τον Φαίδρο. Ο Φαίδρος, που δηλώνει πνευματιστής, την πείθει ότι ο άντρας της –που έχει πεθάνει– έχει μετενσαρκωθεί στον φίκο που έχει στο μπαλκόνι. Έτσι, η Φάμκε αναπτύσσει μια περίεργη σχέση με τον φίκο∙ του μιλάει και του συμπεριφέρεται σαν να είναι ακόμα εν ζωή. Η Φάμκε και ο Φαίδρος ερωτεύονται και παρακολουθούμε την ιστορία τους. Στην ουσία, παρακολουθούμε τους δύο νέους από απόσταση και τους δύο μεγαλύτερους μέσα από την επαφή τους. Και οι δύο σχέσεις ξεκινούν από το ίντερνετ, αλλά υπάρχει μια διαφορά ως προς την αντιμετώπισή τους: στους μεν το διαδίκτυο λειτουργεί ως μέσο για να έρθουν σε επαφή, στους δε ως αυτοσκοπός. 

Ουσιαστικά, λοιπόν, η βασική θεματική του έργου είναι η επικοινωνία, η ανθρώπινη επαφή και πώς αυτή αλλάζει με τις νέες τεχνολογίες και σε συνθήκες κρίσης.
Ακριβώς. Βλέπουμε συνεχώς παράλληλες πραγματικότητες και παράλληλες αλήθειες. Υπάρχει μια αλήθεια, ποια είναι τα παιδιά ως ηθοποιοί, μια άλλη αλήθεια, ποιοι είναι οι χαρακτήρες. Επιπλέον, υπάρχουμε κι εμείς, που παρατηρούμε τους χαρακτήρες. Υπάρχει η αλήθεια του ενός χαρακτήρα στο instagram και, παράλληλα, η αλήθεια της πραγματικής του ζωής. Ή έχουμε τη Φάμκε, η οποία συμπεριφέρεται λες και βρίσκεται στο '60, ενώ μιλάει με τον Φαίδρο, που βρίσκεται στο τώρα. Συνεχές μπέρδεμα των παράλληλων χρόνων και των παράλληλων μορφών της αλήθειας — αυτό είναι βασικό χαρακτηριστικό του έργου. Στην παράσταση, γίνεται αντιληπτό ότι είναι απρόβλεπτο τι θεωρούμε «τώρα» όταν μιλάμε για το «τώρα». Συνεχώς εμφανίζονται νέα δεδομένα, νέες εκδοχές της πραγματικότητας. Είναι μεγάλο θέμα η αναζήτηση της προσωπικής πραγματικότητας.

εικόνα άρθρου (Γρηγόρης Χατζάκης: «Αναζητώ τη λειτουργία του θεάτρου ως πράξη»)

Ανήκεις στην ίδια γενιά με τους δύο από τους τέσσερις ήρωες. Εντόπισες γνώριμα στοιχεία ενώ δούλευες τους χαρακτήρες;
Ναι, μου είναι πάρα πολύ οικείοι οι χαρακτήρες. Ξέρω άτομα που οι ζωές τους είναι κάπως έτσι. Φίλοι ή γνωστοί που λειτουργούν με πανομοιότυπο τρόπο ή μιλάνε για γνωστούς τους που ζούνε κάπως έτσι. Υπάρχει όμως μια σημαντική διαφορά. Στην παράσταση, δεν προσπαθούμε να αναπαραγάγουμε συγκεκριμένους τύπους ανθρώπου, να αναπαραστήσουμε ενδεχομένως κάποια κλισέ της γενιάς μας. Οι χαρακτήρες είναι ανοιχτοί σε διάφορες αναγνώσεις. Μας είναι βέβαια οικείοι, είναι δίπλα μας, αλλά ταυτόχρονα έξω από εμάς. 

Με τους ηθοποιούς σου πώς δουλεύεις;
Επειδή ακριβώς το θέατρο είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μου, προσπαθώ να μην διαχωρίζεται η πρόβα από την καθημερινότητα. Δεν ερχόμαστε στην πρόβα και ξεχνάμε ποιοι είμαστε. Θέλω η πρόβα να έρχεται αβίαστα, μέσα από την επικοινωνία με τους ηθοποιούς. Από την αρχή φροντίζω να είναι ξεκάθαρο πού θέλω να καταλήξουμε, να είναι συγκεκριμένος ο «προορισμός», αλλά θέλω να διαμορφώνουμε μαζί το πώς θα φτάσουμε εκεί. Θέλω να υπάρχει ομαδικότητα και συλλογικότητα ώστε να φτάσουμε σε αυτό το συγκεκριμένο σημείο. 

Γενικότερα, έχω παρατηρήσει ότι σου αρέσει να παίζεις με μεταμοντέρνα μέσα και να ξεπερνάς το αμιγώς θεατρικό.
Με αφορά πολύ η ουσία της θεατρικής πράξης. Επειδή έχω πάθος με το θέατρο από παιδί –με μάγευε πάντα το «από πίσω», πίσω από τη σκηνή–, αναζητώ πάντα τη λειτουργία του θεάτρου ως πράξη∙ με αφορά αυτό που συμβαίνει μεταξύ των ηθοποιών και των θεατών, τι είναι αυτό κάνει το θέατρο «θέατρο». Είναι ο χώρος; Είναι η επικοινωνία; Είναι κάποια σύμβαση; Με ενδιαφέρει να βρω τι είναι αυτό που εννοούμε ως θέατρο, τι είναι αυτό που δημιουργεί τη μαγεία. Και η μαγεία δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι «στήνουμε ένα σκηνικό»∙ μπορεί να είναι κάτι που πάω να σου δώσω και δεν στο δίνω, αυτό που περιμένεις να πάρεις και δεν το παίρνεις ή αυτό που δεν περιμένεις να πάρεις και το παίρνεις. Αυτό το πολυδιάστατο επικοινωνιακό παιχνίδι είναι κάτι που με αφορά σε βάθος και υπάρχει νομίζω σε όλα μου τα έργα.

εικόνα άρθρου (Γρηγόρης Χατζάκης: «Αναζητώ τη λειτουργία του θεάτρου ως πράξη»)

Συντελεστές

Κείμενο: Αύγουστος Κορτώ
Διασκευή: Γρηγόρης Χατζάκης, Χρήστος Καπενής, Στεφανία Κριεζή
Σκηνοθεσία: Γρηγόρης Χατζάκης
Σκηνικά: Ζωή Αρβανίτη
Κοστούμια: Μαρία Κοντοδήμα
Επιμέλεια κίνησης: Μαργαρίτα Τρίκα
Φωτισμοί: Ελίζα Αλεξανδροπούλου
Μουσική/sound design: Βύρων Κατρίτσης
Μουσική επιμέλεια: Γρηγόρης Χατζάκης
Φωτογραφίες: Γιώργος Καλφαμανώλης
Επιμέλεια μαλλιών: Κομμωτήριο Beautique Ηair Hilton
Μακιγιάζ: Χαρά Λώλη
Βοηθός σκηνοθέτη: Άννα Κολιοφώτη
Βοηθός παραγωγής: Μαρία Φραγκούλη
Παραγωγή: Σύγχρονο Θέατρο 

Διανομή
Φαίδρος: Χάρης Ασημακόπουλος
Ντύλαν: Χρήστος Καπενής
Ρίτα: Στεφανία Κριεζή
Φάμκε: Βαλέρια Χριστοδουλίδου

Πληροφορίες

Η παράσταση "Ρίτα και Ντύλαν και Φαίδρος και Φάμκε" θα παίζεται από τις 20 Απριλίου στο Σύγχρονο Θέατρο, κάθε Παρασκευή και Σάββατο στις 21:00, και κάθε Πέμπτη και Κυριακή στις 19:30. 

Συνέντευξη: Χριστίνα Τέντε

εικόνα αρθρογράφου (Artcore)

σχετικά με τον αρθρογράφο
Artcore

Επειδή ξέρουμε πόσο θα θέλατε να μιλήσετε σε γνωστούς αγαπημένους και νέους αλλά πολλά υποσχόμενους δημιουργούς, αλλά πού να τρέχετε τώρα, θα το κάνουμε εμείς στο Artcore, δηλαδή οι Αrtκόρες και Artκούροι που μαζί αποτελούμε μια πολυσχιδή και αρμονική (4 με 6 κάθε απόγευμα) προσωπικότητα υψηλού δημοσιογραφικού κύρους που ζεί για να ρωτάει και ρωτάει για να ζήσει (αυτό και εσείς) καλύτερα… Επίσης η ιδία περσόνα θα είναι υπεύθυνη για την προώθηση δημιουργών, ομάδων, συγκροτημάτων, χώρων, εκδηλώσεων, λιτανειών, γάμων και βαπτίσεων, με (ατυπικά) δελτία τύπου και λοιπά κουραφέξαλα τα οποία θα δημοσιεύονται ανά καιρούς σε άλλα μέσα, διαδικτυακά και μή (χειρότερα). Ευχαριστούμε.

Artcore magazine's footer