Άρθρα :: Visual Arts-Gazette articles :: selected column

επιλογή γλώσσας
choose language

Δεν έχω διαβάσει το βιβλίο, αλλά είδα το Μουσείο!

εικόνα εξωφύλλου άρθρου (Δεν έχω διαβάσει το βιβλίο, αλλά είδα το Μουσείο!)

Πώς συνδέονται μία εικαστικός από την Κύπρο, ένας συγγραφέας από την Τουρκία, ένα μουσείο στην Κωνσταντινούπολη, μία αναπαλαιωμένη βίλα στη Θεσσαλονίκη, οι αναγνώστες βιβλίων σε όλο τον κόσμο και το κοινό μιας έκθεσης; Μία επίσκεψη στο Μουσείο της Αθωότητας, στην Κωνσταντινούπολη και στην έκθεση Παραλληλοτοπία στο ΜΙΕΤ θα σας αποκαλύψει πως τα όρια ανάμεσα στην τέχνη και στην πραγματική ζωή, στη λογοτεχνία και στην ιστορία, στο συλλογικό και στο ατομικό είναι πλέον δυσδιάκριτα.

Πόσες φορές δεν έχουμε ευχηθεί να μπορούσαμε να μεταφερθούμε έστω και για λίγο στον κόσμο των αγαπημένων μας βιβλίων; Ως παιδί, ποιος δεν ονειρευόταν να ταξιδέψει στο ποτάμι με το ριψοκίνδυνο Χοκ Φιν, να πάει διακοπές με το μικρό Νικόλα ή να έχει την πανέξυπνη Ματίλντα στο πλευρό του; Ξέρω πολλούς ενήλικες που θα έδιναν τα πάντα για να ρίξουν μια ματιά στο δωμάτιο του Ρασκόλνικοφ, να περπατήσουν στο Παρίσι του Χέμινγουεϊ ή να διαβάσουν αναστενάζοντας ένα γράμμα του κύριου Ντάρσι.

Και να που κάτι τέτοιο είναι πλέον εφικτό! Και δε μιλάμε για κινηματογραφικές μεταφορές βιβλίων, ούτε για επίσκεψη στους χώρους που έζησαν κορυφαίοι συγγραφείς, αλλά για μια βιωματική εμπειρία που είναι ανοικτή στον καθένα! Το πρώτο μουσείο-μυθιστόρημα είναι πλέον γεγονός. Από τα τέλη Μαΐου λειτουργεί στην Κωνσταντινούπολη το Μουσείο της Αθωότητας, το οποίο στήθηκε από τον Ορχάν Παμούκ και βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημά του. Το μουσείο, ως κτίριο και ως εκθέματα, αποτελεί την «ενσάρκωση» του βιβλίου.

Η απόκτηση των αντικειμένων και η συγγραφή του βιβλίου ήταν πράξεις παράλληλες. Ακολουθώντας το παράδειγμα του ήρωά του, ο συγγραφέας αγόραζε ό,τι είχε ακουμπήσει με τα χέρια της η μοιραία ηρωίδα του. Η ιδέα του Μουσείου υπήρχε στο μυαλό του Παμούκ για χρόνια. Επισκέφθηκε άπειρα μικρά μουσεία σε όλο τον κόσμο, αγόρασε το κόκκινο τριώροφο κτίριο που στεγάζει πλέον το Μουσείο και μέσα από μια δύσκολη, αλλά δημιουργική διαδικασία, έκανε το όνειρο πραγματικότητα.

Το Μουσείο της Αθωότητας ακολουθεί τη δομή των κεφαλαίων του βιβλίου. Έτσι, στις ισάριθμες με τα κεφάλαια 83 βιτρίνες του, θα δούμε τα 4.213 αποτσίγαρα που έχει καπνίσει η Φισούν, τα σκουλαρίκια της, φλιτζάνια με το αποτύπωμα του κραγιόν της, σπίρτα, φωτογραφίες, καρτ-ποστάλ, ρολόγια, εισιτήρια κινηματογράφου, αποκόμματα εφημερίδων και ποικίλα αντικείμενα που συνθέτουν την ιστορία του βιβλίου, αλλά και την καθημερινότητα της Κωνσταντινούπολης. Το κοινό μπορεί επομένως να παρακολουθήσει ταυτόχρονα με την ερωτική ιστορία του βιβλίου, την ιστορία των ανθρώπων και της πόλης που τόσο αγαπάει ο Ορχάν Παμούκ.

Στη Θεσσαλονίκη, στον πρώτο όροφο του κτιρίου της βίλας Καπαντζή, που στεγάζεται το Πολιτιστικό Κέντρο του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης, ο επισκέπτης δεν αργεί να αντιληφθεί, πως η επιλογή του χώρου που φιλοξενεί την έκθεση Παραλληλοτοπία της Κλίτσας Αντωνίου, δεν είναι τυχαία. Το ιστορικά φορτισμένο κτίριο αποτελεί ιδανικό σκηνικό για μια έκθεση σχετικά με τη μνήμη, την ιστορία, την αφήγηση αλλά και τα βιώματα, προσωπικά και συλλογικά.

Η Αντωνίου, έχοντας ως αφετηρία το βιβλίο του Ορχάν Παμούκ Ιστανμπούλ – Πόλη και Αναμνήσεις, στο οποίο ο συγγραφέας ξετυλίγει τις αναμνήσεις του από την Κωνσταντινούπολη (μετάβαση σε δυτικά πρότυπα οργάνωσης και ζωής, πληθυσμιακές αλλαγές, πολιτισμικές ζυμώσεις) «εικονογραφημένες» από τις φωτογραφίες του αρμένιου φωτογράφου Ara Güler, εντάσσει τον επισκέπτη στη μέση του σύμπαντος του Παμούκ.

Η έκθεση αποτελείται από εγκαταστάσεις και βίντεο. Στις Παράλληλες Αφηγήσεις, ο θεατής-αναγνώστης μπορεί να παρέμβει στο κείμενο του Παμούκ συνθέτοντας πλέον μια κοινή ιστορία πόλεων και ανθρώπων. Στο Ταξίδι Μετ’ Επιστροφής 2, μια γραφομηχανή που επιπλέει στο μελάνι «γράφει» τις αναμνήσεις που προβάλλονται στον τοίχο, καθιστώντας μας μάρτυρες της διαδικασίας. Στο βάθος του ορόφου διακρίνεται Η Γραμμή του Ορίζοντα. 70 καλλιτέχνες, με δομικό υλικό το βιβλίο του Παμούκ, έχουν κληθεί από την Αντωνίου να συνθέσουν μια ποικιλία διαφορετικών αρχιτεκτονικών και υλικών αντικειμένων, το καθένα από τα οποία μπορεί να πρωταγωνιστεί σε μια προσωπική ιστορία. Και όλα αυτά με την υπόκρουση του Ο Ήχος του Χρόνου δεν είναι Τικ-Τακ, που μας υποβάλλει στην τραυματική ιστορία της Κωνσταντινούπολης.

Η Αντωνίου με ποικίλους τρόπους δίνει ευκαιρίες στο θεατή να γίνει μέρος της ιστορίας, της αφήγησης, της συνολικής εξέλιξης, της συλλογικής τραυματικής εμπειρίας και παράλληλα να απομονώσει λεπτομέρειες και να καταφύγει σε προσωπικές αναμνήσεις και ατομικά, μέσα στο συλλογικό, βιώματα. Η Κωνσταντινούπολη είναι συνεχώς παρούσα. Το ίδιο και η Θεσσαλονίκη, αλλά και όλες αυτές οι πόλεις της νοτιοανατολικής Μεσογείου που διέγραψαν παρόμοια ιστορική πορεία.

Λένε πως όποιος επισκέπτεται το Μουσείο της Αθωότητας και δεν έχει διαβάσει το βιβλίο σπεύδει να το αγοράσει και όποιος το έχει διαβάσει επισκέπτεται το μουσείο με το βιβλίο ανά χείρας μιας και λειτουργεί κι ως εισιτήριο. Την ίδια αίσθηση έχεις και στην έκθεση του ΜΙΕΤ. Ένας συγγραφέας, δύο βιβλία, δύο πόλεις. Δύο επιτυχημένα παραδείγματα για το πως η λογοτεχνία, η τέχνη, η καθημερινότητα, ο ρεαλισμός και η φαντασία παραμένουν δημιουργικά αλληλένδετα.

Masumiyet Muzesi/ The Museum of Innocence

<p class="muted">Çukurcuma Caddesi, Dalgıç Çıkmazı, 2, 34425, Beyoğlu, İstanbul, Türkiye
Τηλ: 00 90 212 252 97 38
Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε εδώ.

Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης- Πολιτιστικό Κέντρο Θεσσαλονίκης (Βίλα Καπαντζή, Βασιλίσσης Όλγας 108)

<p class="muted">Κλίτσα Αντωνίου – «Παραλληλοτοπία»
30 Νοεμβρίου 2012 - 27 Ιανουαρίου 2013
Ωράριο λειτουργίας: Τρίτη 9.00-16.00, Τετάρτη &amp; Πέμπτη 14.00-21.00, Παρασκευή, Σάββατο &amp; Κυριακή 10.00-18.00, Δευτέρα κλειστά.
Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό.
Πληροφορίες: τηλ. 2310 295 170-1, καθημερινές 9.00 – 14.30 και 2310 295 149, τις ώρες λειτουργίας της έκθεσης.

εικόνα αρθρογράφου (Μαρία Μπατσιούλα)

σχετικά με τον αρθρογράφο
Μαρία Μπατσιούλα

Ζει στη Θεσσαλονίκη, αλλά είναι πάντα έτοιμη για ταξίδια κάθε είδους. Η τέχνη την συγκινεί, αλλά θα άλλαζε στη στιγμή μια επίσκεψη σε μουσείο με μια βουτιά στη θάλασσα και έναν κατάλογο τέχνης με ένα καλό νουάρ μυθιστόρημα. Ή μήπως, όχι;

Artcore magazine's footer