Άρθρα :: Beaux Arts articles :: selected column

επιλογή γλώσσας
choose language

08.04
2015

Μνημεία πολιτισμού ή εξιλαστήρια θύματα;

εικόνα εξωφύλλου άρθρου (Μνημεία πολιτισμού ή εξιλαστήρια θύματα;)

Βία και φανατισμός, τα δύο κύρια γνωρίσματα της «λεηλασίας» που μπορεί να παίρνουν πολλές μορφές και διαστάσεις αλλά συντελούν στο ίδιο αποτέλεσμα, την καταστροφή μνημείων που ανήκουν στην ανθρωπότητα και τονίζουν την άμεση ανάγκη για την προστασία τους από όλους. 

Στις 19 Φεβρουαρίου στο στάδιο Olimpico της Ρώμης πραγματοποιήθηκε ο αγώνας ανάμεσα στη Ρόμα με την Ολλανδική Φέγιενορντ. Ένας αγώνας σχετικά ουδέτερης σημασίας, αφού δεν επρόκειτο για κάποιον τελικό αλλά μόνο για τον πρώτο γύρο πρόκρισης μιας από τις δύο ομάδες για το Europa League. Ωστόσο οι οπαδοί της ολλανδικής ομάδας θέλησαν να εκφράσουν την οργή τους, πριν ακόμα την έναρξη του αγώνα καταστρέφοντας μνημεία στο ιστορικό κέντρο της αιώνιας πόλης, όπως το συντριβάνι Μπερνίνι.

εικόνα άρθρου (Μνημεία πολιτισμού ή εξιλαστήρια θύματα;)

Μία εβδομάδα αργότερα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και επικοινωνίας κατακλύζονταν από βίντεο, όπου μέλη του ISIS στην περιοχή Νιμρούντ του Ιράκ εφοδιασμένα με πριόνια και βαριοπούλες, καταστρέφουν αγάλματα και ολόκληρα μνημεία προβάλλοντας ως επιχείρημα –για μία ακόμα φορά- τον φόβο για την επικράτηση της εικονολατρείας μέσα από προπαγανδιστικά τέχνεργα.

εικόνα άρθρου (Μνημεία πολιτισμού ή εξιλαστήρια θύματα;)

Και στις δύο περιπτώσεις, το μέγεθος της οργής των βανδαλιστών στρέφεται εναντίον της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Από τη μία φανατισμένοι οπαδοί μιας ποδοσφαρικής ομάδας και από την άλλοι φανατισμένοι οπαδοί μιας θρησκείας. Κοινός παρανομαστής ο φανατισμός; Όχι μόνο.

Η εκδήλωση του φανατισμού και των δύο μέσων της βίαιης λεηλασίας αρχαιοτήτων είναι αυτό που ενώνει τις δύο φαινομενικά διαφορετικές περιπτώσεις. Το αποτέλεσμα ωστόσο παραμένει το ίδιο. Τέχνεργα χρονολογημένα από το 5.000 π.Χ., συντριβάνια από τη ρωμαϊκή εποχή, αντικείμενα ανεκτίμητης αξίας, ξηλώθηκαν, συλήθηκαν και εν τελει αλλοιώθηκαν.

Στην πρώτη περίπτωση της Ρώμης, οι δυτικοευρωπαίοι οπαδοί παρασυρμένοι περισσότερο από τη μέθη παρά από τον αγώνα -ο οποίος άλλωστε έληξε με ισοπαλία, ένα ευνοικό αποτέλεσμα για την ολλανδική ομάδα- ξεχύθηκαν στο κέντρο της πόλης και λεηλάτησαν μνημεία που βρίσκονται σε ανοιχτό χώρο, αφύλαχτα, μιας που εδώ και αιώνες δεν απειλήθηκαν από τους περαστικούς. Ο Eric Gudde, διευθύνων σύμβουλος της Φέγιενορντ, σε δηλώσεις του μετά την επιστροφή του διαχώρισε τη θέση της ομάδας αλλά και των οπαδών που παρεβρέθηκαν στον αγωνα και καταδίκασε τις ενέργειες μιας μερίδας φανατισμένων, οι οποίοι ντρόπιασαν, όπως ο ίδιος αναφέρει, τους εαυτούς τους και την ομάδα. 

εικόνα άρθρου (Μνημεία πολιτισμού ή εξιλαστήρια θύματα;)

Στη δεύτερη περίπτωση, η Ουνέσκο, η Ένωση Μουσείων και οργανισμοί από όλο τον κόσμο καταδίκασαν το πλιάτσικο της ISIS και συσπειρώθηκαν αιτούμενοι να αποδοθούν ευθύνες, όχι μόνο στους ίδιους τους εγκληματίες, αλλά και σε οποιονδήποτε φορέα είναι υπεύθυνος για αυτήν τη λεηλασία. 

εικόνα άρθρου (Μνημεία πολιτισμού ή εξιλαστήρια θύματα;)
εικόνα άρθρου (Μνημεία πολιτισμού ή εξιλαστήρια θύματα;)

Η πρόεδρος της Ουνέσκο, Ιρίνα Μποκοβα στο δελτίο τύπου καταδίκασε το γεγονός ως έγκλημα πολέμου και ζήτησε από τους υπεύθυνους φορείς να λάβουν τα απαιτούμενα μέτρα για να καταλογογραφηθούν τουλάχιστον τα αντικείμενα, να προχωρήσουν στην αποκατάστασή τους και να βρουν τρόπους, ώστε να αποφευχθούν τυχόν παρόμοιες περιπτώσεις. 

εικόνα άρθρου (Μνημεία πολιτισμού ή εξιλαστήρια θύματα;)

Ενώ κατακριτέα είναι φυσικά η απεχθής συμπεριφορά και των δύο παραδειγμάτων, εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ενώ η περίπτωση των μνημείων του Ιράκ προκάλεσε το παγκόσμιο ενδιαφέρον, προβλήθηκε κατά κόρον και κινητοποίησε τους αρμόδιους φορείς, η περίπτωση των «χούλιγκανς» έμεινε στο απυρόβλητο και προβλήθηκε μόνο στα εγχώρια μέσα των δύο αναφερόμενων χωρών, με αποτέλεσμα η μόνη υπεύθυνη δήλωση να προέρχεται από τον διευθύνοντα σύμβουλο της ολλανδικής ομάδας. Κανένας επίσημος φορέας δεν έκανε κάποιου είδους ανακοίνωση και κανένας δεν κατηγόρησε για φανατισμό εκτός χωρικών ορίων τους φιλάθλους .

Χωρίζεται λοιπόν η λεηλασία σε κατηγορίες; Έχει σημασία ποιος είναι αυτός που καταστρέφει μνημεία πολιτισμικής κληρονομιάς ή πώς αντικείμενα που επιβίωσαν μέσα στον χρόνο θυσιάζονται τώρα στον βωμό οποιουδήποτε είδους φανατισμού; Ή μήπως έχει βαρύτητα μόνο το γεωγραφικό σημείο στο οποιο παρατηρούνται τα φαινόμενα αυτά;

Το συμπέρασμα που θα έπρεπε να εξαχθεί από όλα αυτά είναι ότι οι αρχαιότητες και τα μνημεία, ανεξαιρέτως πολιτισμού, ανεξαιρέτως, αν προστατεύονται ή όχι από κάποιο κτίριο, ανά πάσα στιγμή είναι εκτεθειμένα στον φανατισμό. Γίνονται στόχοι, μετατρέπονται σε εξιλαστήρια θύματα, με το ατυχές αποτέλεσμα να λεηλατούνται από ανθρώπινα χέρια που δεν μπορούν να διαχωρίσουν την ιστορία και την τέχνη από οποιαδήποτε πηγή φανατισμού.

Κείμενα (Πηγές)

  • http://www.dailymail.co.uk/sport/article-2968497/
  • http://www.unesco.org/new/en/media-services/single-view/news/unesco_director_general_condemns_destruction_of_nimrud_in_iraq/
  • https://aamd.org/for-the-media/press-release/joint-statement-on-cultural-destruction-in-iraq?fb_ref=Default
  • http://www.feyenoord.com/news/news-overview/gudde-returns-home-with-extremely-mixed-feelings
  • http://en.wikipedia.org/wiki/Islamic_State_of_Iraq_and_the_Levant
  • http://hyperallergic.com/184422/dutch-soccer-hooligans-damage-historic-bernini-fountain-in-rome/

Εικόνες (Πηγές)

  • http://spitsnieuws.tcdn.nl/styles/gallery/mogilefs/field/image-extra/d8a57de433e8b57dd92cdcbc4bcc30db-1424365362.jpg?itok=frp621io
  • http://i.kinja-img.com/gawker-media/image/upload/s--4VDtnvbj--/c_fit,fl_progressive,q_80,w_636/dbbztpkowavoxwoox16h.jpg
  • http://www.telegraaf.nl/binnenland/article23707079.ece/binary/i/feyenoord7reuters.JPG
  • https://thatsmilk.files.wordpress.com/2015/02/img_9888.jpg?w=980&h=576&crop=1
  • http://a.abcnews.com/images/International/ht_isis_antiquities_lf_150306_4x3_992.jpg
  • http://www.independent.co.uk/incoming/article10073334.ece/alternates/w460/v2-isis.jpg
  • http://www.independent.co.uk/incoming/article10092439.ece/alternates/w460/Nimrud-destruction-Reuters.jpg
  • http://www.ctvnews.ca/polopoly_fs/1.2267128.1425651251!/httpImage/image.jpg_gen/
  • http://wa1.www.unesco.org/new/fileadmin/MULTIMEDIA/HQ/CLT/CLT/images/unesco_logo_en.jpg
  • https://pbs.twimg.com/profile_images/2275036946/4254l64sn2awjka4huhk.jpeg
  • https://pbs.twimg.com/profile_images/1406715887/234234.jpg
  • http://news.bbcimg.co.uk/media/images/81286000/jpg/_81286766_81286765.jpg
  • http://l1.yimg.com/bt/api/res/1.2/FH7IhSRNf7w889l6QDzfSw--/YXBwaWQ9eW5ld3M7Zmk9ZmlsbDtoPTE2ODtxPTc1O3c9MzAw/http://media.zenfs.com/en_us/News/afp.com/Part-NIC-Nic6422043-1-1-0.jpg

εικόνα αρθρογράφου (Άννα Artatouille)

σχετικά με τον αρθρογράφο
Άννα Artatouille

Η ‘Αννα, είναι ένα μικρό ποντικάκι που η δίψα του για μάθηση το οδήγησε να σκάψει το δρόμο του από τη Λάρισα στη Θεσσαλονίκη για να σπουδάσει Ιστορία και Αρχαιολογία.Κάπως έτσι ερωτεύτηκε κεραυνοβόλα την Ιστορία της Τέχνης. Ακολουθώντας την ισχυρή της όσφρηση συνέχισε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στη μουσειολογία. Σαν μικρό ποντίκι που είναι της αρέσει να ταξιδεύει υπογείως και να περιπλανιέται σε αίθουσες μουσείων με σκοπό να παρατηρεί εκθέματα και ανθρώπους, χωρίς να την αντιλαμβάνονται. Ανήκει στο γνωστό είδος Artatouille, που διακρίνεται για τηνπεριέργειά του και την ακατάληπτη ανάγκη να τα ξέρει όλα. Θέλει να έχει άποψη για οποιαδήποτε ταινία ή βιβλίο και γι’αυτό τα βράδια τρυπώνει σε βιβλιοθήκες και σινεμά. Αν το δείτε μπροστά σας, μην τρομάξετε, είναι αρκετά εξοικειωμένο με το ανθρώπινο είδος, δεν θα σας πειράξει.

Artcore magazine's footer