Άρθρα :: Beaux Arts articles :: selected column

επιλογή γλώσσας
choose language

02.09
2015

Η αληθινή ιστορία του Τιμίου Σταυρού

εικόνα εξωφύλλου άρθρου (Η αληθινή ιστορία του Τιμίου Σταυρού)

Στην εκκλησία του Αγίου Φραγκίσκου, σε μία μικρή πόλη της Τοσκάνης, το Αρέτσο, μπορεί κανείς να δει την πραγματική ιστορία του Σταυρού. Οι τοιχογραφίες του Πίερο ντελα Φραντσέσκα αφηγούνται τις σημαντικότερες στιγμές της ιστορίας του ξύλου που έμελλε να γίνει το σύμβολο των βασανιστηρίων του Ιησού.

Οι απεικονίσεις της ιστορίας δεν έχουν κάποια χρονολογική ή αφηγηματική συνέχεια, διαβάζονται όμως σαν ιστορία από κόμιξ. Σίγουρα το 1452, τη χρονιά που ο Nτε Λα Φραντσέσκα ξεκίνησε τις εργασίες στο Αρέτσο, δεν είχε σκοπό να προοιωνίσει την 9η τέχνη, αλλά η ανάγκη του να αφηγηθεί μία σειρά από μικρές ιστορίες που όλες μαζί αποτελούν την ιστορία του Αληθινού Σταυρού, τον οδήγησε σε μία αναγεννησιακή μορφή κόμιξ επί τοίχου.

Το πρώτο συμβάν της ιστορίας αναφέρεται στον θάνατο του Αδάμ. Όταν ο Αδάμ κείτονταν ετοιμοθάνατος, έχοντας στο πλευρό του την Εύα, εμφανίστηκε ο Μιχαήλ Άγγελος κρατώντας ένα κλαδί από το δέντρο της Γνώσης. Ο Σεθ, γιος του Αδάμ παρέλαβε το κλαδί και το τοποθέτησε στο στόμα του νεκρού πατέρα του.

εικόνα άρθρου (Η αληθινή ιστορία του Τιμίου Σταυρού)

Η δεύτερη και η τρίτη σκηνή είναι αφιερωμένες στους προφήτες Εζεκιήλ και Ιερεμία αντίστοιχα.

εικόνα άρθρου (Η αληθινή ιστορία του Τιμίου Σταυρού)
εικόνα άρθρου (Η αληθινή ιστορία του Τιμίου Σταυρού)

Η τέταρτη σκηνή αφηγείται σε δύο μέρη την ιστορία της βασίλισσας του Σαβά. Στον αριστερό πίνακα η βασίλισσα αναγνωρίζει σε μία ξύλινη γέφυρα ένα κομμάτι από το δέντρο της γνώσης και γονατίζει για να το προσκυνήσει. Στο δεύτερο μισό του πίνακα, η βασίλισσα συναντά τον βασιλιά Σολομώντα, όπου και πάλι γονατίζει για να τον προσκυνήσει και να του προσφέρει τα δώρα της.

εικόνα άρθρου (Η αληθινή ιστορία του Τιμίου Σταυρού)

Στην επόμενη σκηνή απεικονείζεται η ανύψωσις του Σταυρού. Ο δοκός που αναγνωρίστηκε στην προηγούμενη σκηνή ως μέρος του δέντρου της γνώσης, ανέλκυται για να θαφτεί όπως διέταξε ο βασιλιάς Σολομώντας.

εικόνα άρθρου (Η αληθινή ιστορία του Τιμίου Σταυρού)

Στη συνέχεια μεσολαβεί η σκηνή του Ευαγγελισμού, ένα περιστατικό που αν και δεν ανεφέρεται άμεσα στο τίμιο ξύλο, ο ζωγράφος περίτεχνα χρησιμοποιώντας τα αρχιτεκτονικά σκέλη σχηματίζει τον σταυρό του μαρτυρίου.

εικόνα άρθρου (Η αληθινή ιστορία του Τιμίου Σταυρού)

Η έβδομη σκηνή είναι αφιερωμένη στο Μαρτύριο του Εβραίου. Μετά το θάνατο του Ιησού, ο Σταυρός θάφτηκε και μόνο ένας Εβραίος, ονομαζόμενος Ιούδας, γνώριζε τη μυστική τοποθεσία. Η Ελένη, κατά τη διάρκεια της αναζήτησής της, προσπαθώντας να αποσπάσει την πληροφορία, βασανίζει τον Ιούδα. Η σκηνή δείχνει τους αξιωματούχους που εκτελούν τα βασανιστήρια.

εικόνα άρθρου (Η αληθινή ιστορία του Τιμίου Σταυρού)

Στην αμέσως επόμενη σκηνή η Ελένη έχει εντοπίσει τους και τους τρεις σταυρούς, του Ιησού και των δύο κλεφτών. Για να μπορέσει να βρει ποιος από τους τρεις αντιστοιχεί στον πραγματικό Σταυρό, τοποθετεί τους σταυρούς με τη σειρά πάνω από το πτώμα ενός νεαρού. Τη στιγμή που το σώμα του έρχεται σε επαφή με τον Ιερό Σταυρό ανυψώνεται. Μπροστά σ’αυτή τη μαρτυρία, η Ελένη και η συνοδεία της γονατίζουν σε ένδειξη λατρείας.

εικόνα άρθρου (Η αληθινή ιστορία του Τιμίου Σταυρού)

Στην ένατη σκηνή απεικονίζεται το Όνειρο του Κωνσταντίνου,ο οποίος την ώρα που κοιμάται είδε στον ύπνο του έναν άγγελο και την ανύψωση του Ιερού Σταυρού από την οποία προμηνύεται ο εκχριστιανισμός του και η νίκη του εναντίον του Μαξέντιου. Ο άγγελος κρατάειέναν σταυρό, σύμβολο του Εν τούτω νίκα.

εικόνα άρθρου (Η αληθινή ιστορία του Τιμίου Σταυρού)

Η δέκατη σκηνή είναι αφιερωμένη στη νίκη του Κωνσταντίνου υπέρ του Μαξέντιου στη μάχη της γέφυρας της Μιλβίας το 312 μ.Χ. Ο Κωνσταντίνος με λάβαρο τον Σταυρό καταφέρνει την οπισθοχώρηση των αντιπάλων.

εικόνα άρθρου (Η αληθινή ιστορία του Τιμίου Σταυρού)

Μία άλλη μάχη ακολουθεί την αφήγηση, αυτή του Ηράκλειου με τον Χοσρόη Β’ στη Νινευή το 626 μ.Χ. Ο Χοσρόης ο Β΄, Πέρσης βασιλιάς, είχε καταλάβει την Ιερουσαλήμ και είχε κλέψει τον Τίμιο Σταυρό. Αλλά ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου, Ηράκλειος, μετά τη νίκη του στη Νινευή επαναπέκτησε τον Σταυρό.

εικόνα άρθρου (Η αληθινή ιστορία του Τιμίου Σταυρού)

Στην τελευταία σκηνή της αφήγησης δίνεται η σκηνή της εξύψωσης του Σταυρού. Ο Ηράκλειος που έχει πλέον στην κατοχή του τον Σταυρό, επιστρέφει στην Ιερουσαλήμ , υψώνει ξανά το ιερό λείψανο σε προσκύνημα, όπου πλήθος πιστών συρρέει για να γονατίσει μπροστά στο σύμβολο του μαρτυρίου.

εικόνα άρθρου (Η αληθινή ιστορία του Τιμίου Σταυρού)
εικόνα αρθρογράφου (Άννα Artatouille)

σχετικά με τον αρθρογράφο
Άννα Artatouille

Η ‘Αννα, είναι ένα μικρό ποντικάκι που η δίψα του για μάθηση το οδήγησε να σκάψει το δρόμο του από τη Λάρισα στη Θεσσαλονίκη για να σπουδάσει Ιστορία και Αρχαιολογία.Κάπως έτσι ερωτεύτηκε κεραυνοβόλα την Ιστορία της Τέχνης. Ακολουθώντας την ισχυρή της όσφρηση συνέχισε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στη μουσειολογία. Σαν μικρό ποντίκι που είναι της αρέσει να ταξιδεύει υπογείως και να περιπλανιέται σε αίθουσες μουσείων με σκοπό να παρατηρεί εκθέματα και ανθρώπους, χωρίς να την αντιλαμβάνονται. Ανήκει στο γνωστό είδος Artatouille, που διακρίνεται για τηνπεριέργειά του και την ακατάληπτη ανάγκη να τα ξέρει όλα. Θέλει να έχει άποψη για οποιαδήποτε ταινία ή βιβλίο και γι’αυτό τα βράδια τρυπώνει σε βιβλιοθήκες και σινεμά. Αν το δείτε μπροστά σας, μην τρομάξετε, είναι αρκετά εξοικειωμένο με το ανθρώπινο είδος, δεν θα σας πειράξει.

Artcore magazine's footer