Άρθρα :: Beaux Arts articles :: selected column

επιλογή γλώσσας
choose language

17.09
2014

Γιατί καλέ κύριε van Meegeren το κάνατε αυτό;

εικόνα εξωφύλλου άρθρου (Γιατί καλέ κύριε van Meegeren το κάνατε αυτό;)

Ο κύριος van Meegeren, γεννημένος στα τέλη του 19ου αι. στην Ολλανδία, σπουδαγμένος ζωγράφος και κατακαρδιωμένος από τις αρνητικές κριτικές που είχε λάβει το έργο του, βρέθηκε σε ηλικία 56 χρονών να κατηγορείται για εσχάτη προδοσία της χώρας του και για συνεργασία με τους Ναζί κατά τη διάρκεια του Β’ Π. Π.

Γιατί κύριε van Meegeren πουλήσατε μέρος της εθνικής κληρονομιάς της χώρας σας στους εχθρούς;

Ο καημένος ο van Meegeren… ούτε που τον ένοιαζε ποιος αγόρασε τι. Μοναδικός του στόχος ήταν τα δικά του δημιουργήματα να ξεχωρίσουν στην ιστορία, να καρφωθούν οι πίνακες του σε φωτισμένους τοίχους και πλήθος κόσμου να συνωστίζεται μπροστά τους και να τους καμαρώνει. Αλλά αφού είδε και αποείδε ότι με τη δικιά του υπογραφή η φήμη του πάει κατά διαόλου, αποφάσισε ο άνθρωπος να αλλάξει υπογραφή.

Γιατί κύριε van Meegeren αλλάξατε υπογραφή;

Ο ύπουλος van Meegeren απλά δανείστηκε την υπογραφή ενός παλαιότερου εκλιπόντος συναδέλφου του, για να αποδείξει ότι το πρόβλημα δεν βρισκόταν στις καλλιτεχνικές του δεξιότητες αλλά στους κακοπροαίρετους κριτικούς που υπονόμευαν την καριέρα του και δεν τον αφήναν να εξελιχθεί.

Και γιατί κύριε van Meegeren τέτοιο μένος από τους ειδικούς εναντίον σας;

Ο πανέξυπνος van Meegeren ήθελε απλά να αποδείξει ότι και οι φωστήρες ενίοτε υποπίπτουν σε λάθη μεγατόνων. Γιατί ο πληγωμένος van Meegeren δεν αντέγραψε απλά κάποιον ήδη υπάρχοντα πίνακα. Όχι, αυτό θα ήταν ανήθικο και σίγουρα καθόλου δημιουργικό.

Ο van Meegeren αφού πέρασε όλα τα στάδια της απόρριψης (άρνηση, απογοήτευση, θυμός, απομόνωση και αλκοόλ) έκατσε και μελέτησε το έργο του καταξιωμένου ζωγράφου Johannes Vermeer και διαπίστωσε ότι υπάρχουν πολλά κενά στην πρώιμη περίοδὀ του. Έψαξε και βρήκε καμβά από τον 17ο αιώνα. Απομονώθηκε και δημιούργησε από το μηδέν μία καινούρια σύνθεση με θέμα που ο Vermeer δεν είχε ασχοληθεί ποτέ. Και τα κατάφερε. Αφού επεξεργάστηκε καταλλήλως το καινούριο του δημιούργημα και του έδωσε τη παλιακή όψη που επιθυμούσε, σκαρφίστηκε μία φαινομενικά πιστευτή ιστορία για να δικαιολογήσει την ξαφνική ανακάλυψη ενός παλιού πίνακα. 

εικόνα άρθρου (Γιατί καλέ κύριε van Meegeren το κάνατε αυτό;)

Και το ψάρι τσίμπησε. Ο συνταξιούχος αλλά πάντα ενεργός Dr. Abraham Bredius παίνεψε σε τέτοιο βαθμό την πρόσφατη ανακάλυψή του, που δεν άφησε καμία αμφιβολία ως προς το ότι το έργο «Δείπνο στους Εμμαούς» ανήκει στην πρώμη καλλιτεχνική περίοδο του Vermeer. Εκστασιασμέμένοι οι φιλότεχνοι της εποχής θέλησαν να αποκτήσουν αυτόν το πίνακα. Ο εφοπλιστής Willem van der Vorm βοήθησε τη Rembrandt Society και μαζί ξόδεψαν ένα υπέρογκο ποσό που αντιστοιχεί σε 4.640.000 ευρώ σήμερα.

Περιχαρείς για το νέο τους απόκτημα και φέροντες την ευθύνη να μοιραστούν αυτό το μεγαλούργημα με τους λοιπούς ομοεθνείς το δώρησαν στο Museum Boijmans Van Beuningen του Ρότερνταμ, όπου πλήθος κόσμου συνέρρεε για να θαυμάσει από κοντά το χαμένο αυτό διαμάντι.

Εμ, κάτι ήξερε ο κύριος van Meegeren. Την υπογραφή είδαν στο έργο και εκθείασαν τις μοναδικές ικανότητες του Vermeer, το χαρακτηριστικό τρόπο απόδοσης σκηνών σε κλειστούς χώρους και τη λεπτότητα με την οποία χειρίζεται μία τέτοια ιερή στιγμή. Και ας έχει βασικά λάθη προοπτικής ο πίνακας (χαλάλι του καλλιτέχνη) και ας μοιάζει το τραπέζι να καταπλακώνει το θεατή (ε, μωρέ ήταν νέος ακόμα, δεν ήξερε) και ας φαίνεται ο έρμος ο μαθητής να έχει ένα χέρι σπασμένο (ναι αλλά δες τα χρώματα, θαύμασε αυτό το θείο φως και δες κάτω δεξιά την υπογραφή… ε;ε;ε;).

Αχ, άτυχε κύριε van Meegeren, παρόλη την ευστροφία σας και τη προνοητικότητά σας, δεν μπορέσατε να προβλέψετε τον Β’ Π. Π. και τις τραγικές του επιπτώσεις. Γιατί, αν δεν ξέσπαγε αυτός ο πόλεμος και ένας άλλος πίνακας με την ίδια πολύτιμη υπογραφή από τον ίδιο άσιμο ζωγράφο δεν κατέληγε στα αιματοβαμμένα χέρια του Hermann Göring, ηγητικού μέλους του κόμματος των Ναζί, ο κύριος van Meegeren δεν θα κατηγορούνταν ποτέ για συνεγασία με τον εχθρό και για εσχάτη προδοσία της πατρίδας του.

Και κάπως έτσι ο κύριος van Meegeren για να γλιτώσει τη θανατική ποινή, αναγκάστηκε να γκρεμίσει μόνος του το μύθο που έχτιζε τόσα χρόνια και να ομολογήσει πως όχι μόνο αυτός ο πίνακας αλλά και πολλοί άλλοι ήταν προϊόντα του δικού του ταλέντου. Και δεν τον πίστεψαν! «Αποκλείεται» σου λέει, «αυτός ο πίνακας είναι ξεκάθαρα Vermeer!» Ε, και τον έβαλαν και ζωγράφισε ο άνθρωπος ξανά έναν πίνακα, υπό την εποπτεία της αστυνομίας αυτήν τη φορά. Τελικά έβαλαν την ουρά στα σκέλια και προσπάθησαν να μαζέψουν τα ασυμμάζευτα και αλλάξανε τις κατηγορίες. Αλλά η ιστορία είχε γράψει ήδη με ολοστρόγγυλα γράμματα πως υπήρξε κάποια στιγμή που ακόμα και οι ειδικοί ξεγελάστηκαν και μη αυθεντικοί πίνακες δοξάστηκαν και κρεμάστηκαν στους φωτισμένους τοίχους μουσείων.

εικόνα άρθρου (Γιατί καλέ κύριε van Meegeren το κάνατε αυτό;)

Και για να καλύψουν τις πομπές τους, ξεκρέμασαν τον πίνακα, τον τύλιξαν και τον έβαλαν στην ωραιότατη αποθήκη. Και αυτό γιατί κάποιοι ειδικοί συνέχισαν να στηρίζουν σθεναρά την προηγούμενη άποψή τους και φοβήθηκαν ότι θα καίγανε έναν αυθεντικό Vermeer και έτσι αποφάσισαν να τον κρατήσουν σαν την Κωσταλέξη!

Και κάπως έτσι γεννάται το ερώτημα, ποια ακριβώς στιγμή σταμάτησε αυτός ο πίνακας να είναι ένα αριστούργημα αξίας εκατομμυρίων και μεταλλάχτηκε ωσάν μία άλλη Σταχτοπούτα σε αυτό το έκτρωμα που ούτε για τις αποθήκες του μουσείου δεν είναι αρκετά άξιο;

Γιατί καλέ κυριε van Meegeren μας το κάνατε αυτό;

Κείμενα (Πηγές)

  • http://en.wikipedia.org/wiki/Han_van_Meegeren
  • http://www.boijmans.nl/en/

Εικόνες (Πηγές)

  • http://www.intenttodeceive.org/forger-profiles/han-van-meegeren/
  • http://www.essentialvermeer.com/misc/van_meegeren.html
εικόνα αρθρογράφου (Άννα Artatouille)

σχετικά με τον αρθρογράφο
Άννα Artatouille

Η ‘Αννα, είναι ένα μικρό ποντικάκι που η δίψα του για μάθηση το οδήγησε να σκάψει το δρόμο του από τη Λάρισα στη Θεσσαλονίκη για να σπουδάσει Ιστορία και Αρχαιολογία.Κάπως έτσι ερωτεύτηκε κεραυνοβόλα την Ιστορία της Τέχνης. Ακολουθώντας την ισχυρή της όσφρηση συνέχισε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στη μουσειολογία. Σαν μικρό ποντίκι που είναι της αρέσει να ταξιδεύει υπογείως και να περιπλανιέται σε αίθουσες μουσείων με σκοπό να παρατηρεί εκθέματα και ανθρώπους, χωρίς να την αντιλαμβάνονται. Ανήκει στο γνωστό είδος Artatouille, που διακρίνεται για τηνπεριέργειά του και την ακατάληπτη ανάγκη να τα ξέρει όλα. Θέλει να έχει άποψη για οποιαδήποτε ταινία ή βιβλίο και γι’αυτό τα βράδια τρυπώνει σε βιβλιοθήκες και σινεμά. Αν το δείτε μπροστά σας, μην τρομάξετε, είναι αρκετά εξοικειωμένο με το ανθρώπινο είδος, δεν θα σας πειράξει.

Artcore magazine's footer