Άρθρα :: What's the Story articles :: what's the story

επιλογή γλώσσας
choose language

02.03
2015

Σχεδιάστε με φαντασία. Κλείστε τα μάτια σας

εικόνα εξωφύλλου άρθρου (Σχεδιάστε με φαντασία. Κλείστε τα μάτια σας)

Ένας σκιτσογράφος σχεδιάζει τους ίδιους χαρακτήρες χιλιάδες φορές κατά τη δημιουργία ενός κόμικ. Θα πίστευε κανείς πως είναι σε θέση να σχεδιάσει τους χαρακτήρες του με κλειστά τα μάτια. Θα μπορούσε όμως στην πραγματικότητα; Το 1947, το περιοδικό Life αποφάσισε να μάθει την αλήθεια προκαλώντας 10 σύγχρονους καλλιτέχνες να κάνουν ακριβώς αυτό – να σχεδιάσουν τους χαρακτήρες τους με τα μάτια τους κλειστά. Τα αποτελέσματα, περιττό να αναφέρω, πως ήταν ξεκαρδιστικά. Οι περισσότεροι από τους σκιτσογράφους ήταν ιδιαίτερα επιτυχείς στην εκ νέου δημιουργία των ατομικών χαρακτηριστικών των ηρώων τους, αλλά τα τοποθέτησαν σε λάθος σημεία.

εικόνα άρθρου (Σχεδιάστε με φαντασία. Κλείστε τα μάτια σας)
εικόνα άρθρου (Σχεδιάστε με φαντασία. Κλείστε τα μάτια σας)

Το περιοδικό Life όμως, δεν είχε την ίδια άποψη. Οι συντάκτες του περιοδικού, από την άλλη, έδωσαν έμφαση στην εκκεντρική ανακρίβεια των χαρακτήρων: κυρίως στις ανατομικές ασυμφωνίες. Η Dixie Dugan είναι «σχεδόν μία καρικατούρα του εαυτού της», τα μάτια και τα χείλη της εμφανίζονται ασύμμετρα. Ο Andy Gump του Gus Edson «χάνει σχεδόν κάθε ομοιότητα με το πρωτότυπο» και το μουστάκι του καταλήγει στο αυτί του. 

Μισό αιώνα μετά, όλα αυτά δε φαίνονται αστεία. Η «σφιχτή» εικόνα της Dixie Dugan με τα ορθάνοιχτα μάτια μοιάζει με μειλίχια διαφήμιση στερεότυπο: η δεύτερη έκδοση, που έγινε με τα μάτια κλειστά και χαρακτηρίζεται από τη χαλαρότητα και τα «χειρονομιακά εγκεφαλικά επεισόδια» έχει πολύ περισσότερη ενέργεια – αποτελεί ένα σκίτσο του διανοούμενου μοντερνισμού που δίνει έμφαση στο ατομικιστικό μπρίο και όχι στην εμπορευματοποιημένη εργασία. Ομοίως, το πρωτότυπο του Gump φαίνεται απαρχαιωμένο και μουχλιασμένο. 

Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι αυτό το εγχείρημα εκθέτει τη ρηχότητα των βλέψεων για υψηλή τέχνη και την ανοησία της σύγχρονης τέχνης. «Κοιτάξτε, το παιδί μου θα μπορούσε να κάνει αυτό ακριβώς, και με τα μάτια του κλειστά, τίποτα λιγότερο!» Ή θα μπορούσε να πει ότι αυτή η προσπάθεια αποκαλύπτει τη νωθρότητα των γελοιογράφων, των οποίων οι μονότονες έντεχνες εικόνες χρειάζονται μία πινελιά από τη σύγχρονη πρακτική τέχνης για να τους δώσει ζωή.

εικόνα άρθρου (Σχεδιάστε με φαντασία. Κλείστε τα μάτια σας)
εικόνα άρθρου (Σχεδιάστε με φαντασία. Κλείστε τα μάτια σας)
εικόνα άρθρου (Σχεδιάστε με φαντασία. Κλείστε τα μάτια σας)

Αλλά με τα μάτια κλειστά, οι καλλιτέχνες δεν είναι πλέον σε θέση να θεωρούνται επαγγελματίες. Στην περίπτωση του Dagwood, το κεφάλι αφήνει το σώμα. Η ατέλεια ισούται με ιδιοσυγκρασία. Για να είναι κανείς καλλιτέχνης, πρέπει να είναι λιγότερο σίγουρος: τα σημεία ενός σκίτσου πρέπει να τοποθετούνται, όχι όμως από συνήθεια, αλλά από την ατομική έμπνευση του καλλιτέχνη.

εικόνα άρθρου (Σχεδιάστε με φαντασία. Κλείστε τα μάτια σας)
εικόνα άρθρου (Σχεδιάστε με φαντασία. Κλείστε τα μάτια σας)

Το γεγονός ότι, εν ριπή οφθαλμού, ο Frank King μπορεί να κινείται από τα κινούμενα σχέδια στον κυβισμό, είναι μία υπενθύμιση ότι το χάσμα «χαμηλής τέχνης» / «υψηλής τέχνης» είναι αμφότερα περισσότερο αυθαίρετο και λιγότερο ευρύ, από όποια πλευρά και να το δει κανείς. Μόλις το καταλάβουμε αυτό, η αντιπαράθεση μπορεί να μας βοηθήσει να αντιληφθούμε κάποιες από τις ευχάριστες παραξενιές και ατέλειες στα πρωτότυπα σκίτσα – τον περίεργο τρόπο που το στόμα του Dick Tracy φαίνεται να κάνει καμπύλη μέχρι το μάγουλό του και να καταλήγει στη μύτη του. Ή εκείνες τις τούφες από τα μαλλιά, στο μέτωπο του Skeezix.

εικόνα άρθρου (Σχεδιάστε με φαντασία. Κλείστε τα μάτια σας)
εικόνα άρθρου (Σχεδιάστε με φαντασία. Κλείστε τα μάτια σας)

Αυτό το εγχείρημα απέδειξε επίσης, όμως, πόσο απόλυτο μπορεί να είναι το χάσμα «χαμηλής τέχνης» / «υψηλής τέχνης». Για το περιοδικό Life (και τους ίδιους τους καλλιτέχνες) οι σκιτσογράφοι, αν και με κλειστά τα μάτια τους, παραμένουν ακόμα σκιτσογράφοι: τα σκίτσα που έγιναν με τα μάτια κλειστά είναι γεμάτα ατέλειες, αποτυχημένες απόπειρες ή διασκεδαστικά ανόητα λάθη.

εικόνα άρθρου (Σχεδιάστε με φαντασία. Κλείστε τα μάτια σας)

Κείμενα (Πηγές)

  • http://www.neatorama.com/2014/09/23/iLifei-Magazines-1947-Challenge-to-Comic-Strip-Artists-Draw-Your-Characters-While-Blindfolded/
  • http://www.openculture.com/2014/09/cartoonists-draw-their-famous-cartoon-characters-while-blindfolded-1947.html
  • http://www.hoodedutilitarian.com/2014/09/draw-better-put-your-eyes-out/
  • http://www.boredpanda.com/comic-strip-artists-draw-blindfolded-life-magazine/
εικόνα αρθρογράφου (Νικόλας Πολίτης)

σχετικά με τον αρθρογράφο
Νικόλας Πολίτης

Είμαι ο Νίκος και σπούδασα νοσηλευτική στα Γιάννενα. Ζω στις Σέρρες και μου αρέσει να βλέπω σειρές, ταινίες, να ταξιδεύω και να ανακαλύπτω τις κουζίνες άλλων λαών. Η μουσική είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μου. Μότο μου η φράση "κάθε εμπόδιο για καλό”.

Artcore magazine's footer