Άρθρα :: Diary of A Cultural Corruptor articles :: selected column

επιλογή γλώσσας
choose language

Turner Prize 2014

εικόνα εξωφύλλου άρθρου (Turner Prize 2014)

«Το κατεβάζουν κάθε χρόνο με το κλουβί κάτω και αποφαίνονται: είναι νεκρό...», σχολίασε καυστικά ένας αναγνώστης της Guardian, ο Jantar. Και δεν θα μπορούσα παρά να συμφωνήσω. Θέλετε να σας το πω με τα λόγια ενός μεγάλου ποιητή; Θάνατος είναι οι κάργες που χτυπιούνται (στις στήλες, στις αίθουσες, στις γκαλερί καθώς «αντικρύζουνε» σκουπίδια.)

εικόνα άρθρου (Turner Prize 2014)

Η τέχνη πέθανε, μην πάτε στην κηδεία, είναι κολλητικό! ή Το βραβείο Turner ως «καναρίνι στο ανθρακωρυχείο»

Πρόσφατα, σε απάντηση του Ναυάρχου, ο οποίος μου είπε πειρακτικά ότι θα έπρεπε να μου αναθέσουν τη διεύθυνση κάποιου μουσείου σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα η απάντησή μου ήταν «OXI». «Γιατί να θέλω να γίνω μαυσωλάρχης στο απέραντο νεκροταφείο του πολιτισμού μας;» Αρχιφύλακας του οστεοφυλακίου του πνεύματος; Πρωθιερέας στην ατέρμονη κηδεία της Τέχνης;

Ως και οι κριτικοί τέχνης στις εγγλέζικες εφημερίδες ανέκραξαν στην ανακοίνωση των ονομάτων των φετινών προτεινόμενων για το βραβείο Turner: «Κάνε μια χάρη στον εαυτό σου, μείνε μακριά απ'αυτή την έκθεση [...] πήγαινε κάπου αλλού» προειδοποεί ο Waldemar Janusczak της Sunday Times.

Ο δε νεαρός εκπρόσωπος του κατεστημένου Digby Warde-Aldam (από το όνομα καταλαβαίνετε περί τί είδους φρούτου πρόκειται, όλα τα λεφτά στην παύλα, το Διγβυ δεν το σχολιάζω καν, μιλάει από μόνο του), που, αφού ετσούνισε από το χρυσό αυγό του, έγινε και συγγραφέας και κριτικός, αφού μας δήλωσε ότι το κρεβάτι της Έμιν του είχε αλλάξει τη ζωή (δεν σχολιάζω επίσης, αλλά δεν εννοεί τίποτα βρώμικο, απλώς ότι τον συγκλόνισε, όταν το είδε τo 1999 στον πρώτο διαγωνισμό του βραβείου Turner (θα ήταν γύρω στα 11 τότε), κρώζει ανελέητα τους φετινούς διαγωνιζομένους: «Η χειρότερη λίστα στην ιστορία [του θεσμού]. Ποιός θα έπρεπε να νικήσει; Κανείς». 

Και το φτεροκόπημα, ή ψυχομαχητό, συνεχίζεται... Με το πες-πες, βεβαίως βεβαίως, αυξάνεται και η περιέργεια του κοινού. Η περιέργεια γίνεται ενδιαφέρον (αφορμή για συζήτηση/κουτσομπολιό/αφορμή εκτόνωσης για άλλα που δεν εκφράζονται εύκολα). Το ενδιαφέρον γίνεται κίνητρο επίσκεψης στην έκθεση. Η επίσκεψη γίνεται εισιτήρια για την TATE (ΤakeArtToEnd). Και οι αρχικάργες του συστήματος θα κοιμηθούν ευχαριστημένες που προκάλεσαν και πάλι το κοινό, που έγινε ντόρος, που χύθηκε μελάνι, που έχασε η Βενετιά βελόνι κτλ. Ο αυνανισμός δεν τυφλώνει. Απλώς τον βαριέσαι κάποια στιγμή. Και το θέμα που τον εμπνέει δεν μπορεί να είναι πάντα πικάντικο, βρώμικο, έξω από τη κανονικότητα που μπορείς και αντέχεις, φαντασιωτικό, απαγορευμένο. Αφού εξαντλήσεις τα ξυνά, μπορεί και να εξιταριστείς με μια φωτογραφία του 1960. Αυτό φαίνεται πάθαμε το 2014 με το βραβείο Turner. 

Το πρώτο βραβείο πήρε ένα «54λεπτο essay film (ταινία-σχόλιο-έκθεση ιδεών) που αναφέρεται στην ιδέα της θυσίας στην υπόθεση του IRA, στην Μαρξιστική θεωρία, και σε ανθρωπομορφικά δοχεία κέτσαπ (sic) που εξερευνούν την αξία της τέχνης», μας ενημερώνει ο κριτικός της Guardian, Mark Brown. 

Δύο κακά προκαλεί η πρόκρισή του:

  1. Ενισχύει το ήδη παρωχημένο επιχείρημα του F. Jameson για την ασημαντότητα της τέχνης του βίντεο, παρουσιάζοντας στο κοινό την εύπεπτη, μονοδιάστατη και εύκολα εμπορεύσιμη εκδοχή του που σε στήνει απέναντι από μια οθόνη. Τη μόνη εκδοχή βίντεο τέχνης που αγκάλιασε με αγάπη το τρίπτυχο: κριτικοί/μουσείο/εμπόριο τέχνης. 
  2. Καταδικάζει στην αφάνεια την πραγματικά σημαντική προσφορά των καλλιτεχνών του βίντεο του 1960-1970 (Viola, Campus, Rosler, κ.α.) (που δεν εξέτασε καν ο Jameson είτε από άγνοια είτε, πιo βέβαιον, γιατί δεν κολλούσαν με τη γενικότερη επιχειρηματολογία του για τον μεταμοντερνισμό και την τέχνη του ως εργαλείο του ύστερου καπιταλισμού). 

H προτεινόμενη Kiara Phillips τυπώνει πόστερ. Ουδέν σχόλιον. Α, και υφάσματα. Μας τα είπε ο Andy, κυρία μου. Και είχε και πιο ενδιαφέρουσα καούκα από τη δικιά σου. Και ζούσε και σε κλάμπ. Και είχε και σκύλο. 

εικόνα άρθρου (Turner Prize 2014)

http://www.tate.org.uk/whats-on/tate-britain/exhibition/turner-prize-2014/turner-prize-2014-artists-ciara-phillips

εικόνα άρθρου (Turner Prize 2014)

O Tris Vonna Michel έστησε μια παράσταση όπου μιλάει ζωντανά, ενώ προβάλλονται δίπλα του διαφάνειες και ακούγεται ηχογραφημένο ηχητικό υλικό συνθέτοντας έτσι παράλογες ιστορίες που δεν έχουν συμβεί αλλά παρουσιάζονται σαν να είχαν συμβεί. (Νομίζω οτι ακούγεται καλύτερο από ό,τι είναι στην πραγματικότητα. Κι όταν η τέχνη έχει ανάγκη τις λέξεις για να γίνει καλύτερη...)

Τι λένε όμως οι ίδιοι οι καλλιτέχνες; 

Ανέτρεξα στις βιντεοπαρουσιάσεις τους στην ιστοσελίδα της TATE: 

Ο προτεινόμενος James Richards έκοψε κι έραψε ένα βίντεο με εικόνες από τη φύση, το σινεμά και από φωτογραφίες που βρήκε έτοιμες, για το οποίο δηλώνει τα εξής συνταρακτικά και συγκεκριμένα: «Αισθάνομαι ότι έχει μεγαλύτερη σχέση με κάτι όπως...η αφηρημένη γλυπτική...ή η ζωγραφικη». Μετά βάζει και μουσική (soundscapes) από πάνω και έτοιμο το αριστούργημα με αναφορές σε άλλες... διαστάσεις που προκαλούν αποσυντονισμό! (αυτός τα λέει). 

Παρακολουθώντας το τρίλεπτο βίντεο που τον παρουσιάζει, θυμήθηκα την εποχή που έχοντας βαρεθεί τη συζυγική σχέση με τη θεωρία, άρχισα να κάνω απιστίες με την πράξη, συχνάζοντας σε εργαστήρια και «ανοιχτές ημέρες» διάφορων σχολών καλών τεχνών του Λονδίνου, μεταξύ των οποίων και το περιβόητο Slade, όπου μίλησα με πολλούς νεαρούς καλλιτέχνες. Αν και στον δεύτερο χρόνο τους, δηλαδή έχοντας σπουδάσει περίπου 5 χρόνια, οι περισσότεροι δεν είχαν ιδέα ούτε για το τι θέλουν να πούν ούτε για το πώς θα το πουν. Και το χειρότερο, ίσως, δεν είχαν καμία απολύτως ιδέα για το τί είχαν πει και κάνει άλλοι πριν απ' αυτούς. Προφανώς οι σχολές αυτές στηρίζονται και προωθούν την ιδέα της παρθενογέννεσης στην τέχνη με συχνά τραγικά αποτελέσματα. Μια αναγνώστρια εφημερίδας, που υπογράφει ως Lydia Robinson σχολίασε:

 H elite που διαφεντεύει τον κόσμο της τέχνης σήμερα είναι όπως ακριβώς και η πολιτική elite: αυτοσυγχαιρόμενη και αλλαζονική, υπηρετεί τον εαυτό της ενώ περιφρονεί τον απλό κόσμο. Το απατεωνίστικο κόλπο με την conceptual τέχνη ξεπετάει μέσα από τις σχολές καλλιτέχνες που δεν γνωρίζουν σχέδιο ούτε ζωγραφική, δεν έχουν μάθει κανέναν από τους κανόνες της προοπτικής, δεν ξέρουν να μετρήσουν ούτε να σχεδιάσουν το ανθρώπινο σώμα εκ του φυσικού. Συμπεραίνω ότι δεν απαιτείται από τους καθηγητές στις σχολές καλών τεχνών να διδάσκουν τίποτα σχετικό με την τέχνη απλώς να κάνουν διαλέξεις. Φανταστείτε να συνέβαινε το ίδιο στις μουσικές σπουδές και να έλεγαν στους νεαρούς σπουδαστές της μουσικής ότι δε χρειάζεται να μάθουν θεωρία. «Απλώς πιάστε το βιολί και το δοξάρι και κάτι θα συμβεί στο τέλος».

Ας μην τους μάθουν θεωρία, ούτε αισθητική, ούτε το πως ακριβώς γίνεται η έρευνα στην Ιστορία της Τέχνης. Ας τους δείξουν εικονίτσες. Όπως στο κατηχητικό. Τόσους άθεους έβγαλαν τα κατηχητικά του κόσμου. Έναν σωστό καλλιτέχνη δεν θα έβγαζαν; 

Το πιο τραγικό είναι το εξής. Η τέχνη μας είναι αυτή που μπορούμε να έχουμε. Αυτή που μας αξίζει. Αυτή η τέχνη εκφράζει αυτό που ζούμε. Κι αυτό που ζούμε, πεθαίνει. Αν δεν πέθανε ήδη. 

εικόνα αρθρογράφου (Κωνσταντίνος Α.)

σχετικά με τον αρθρογράφο
Κωνσταντίνος Α.

Ο Κωνσταντίνος Α. συνελήφθη τον Σεπτέμβριο του 1972 στη Θεσσαλονίκη. Από τότε τελειοποιεί την αρχική αυτή σύλληψη με τις απλές απολαύσεις της γνώσης (Ιστορία της Τέχνης, Μουσική, Oτιδήποτε) και της δημιουργίας (εικόνων, λέξεων, ήχων) μεταξύ διαστημάτων πλήξης, ελαφρότητας και ελαφράς αυτοκαταστροφής. Αν και Δρ, αδυνατεί να θεραπεύσει, εκτός κι αν η πρότασή του σχετικά με τις θεραπευτικές ιδιότητες της παραστατικότητας για την ανθρώπινη υποκειμενικότητα στην μεταμοντέρνα κατάσταση ισχύει. Ζεί στο Λονδίνο εξυφαίνοντας αφηγήσεις και συνωμοτεί για την αποξήλωση του συστήματος.

Artcore magazine's footer